de verschijning van het H. Hart

Plaats in de kerk: midden in apsis priesterkoor
Atelier F. Nicolas en Zonen, 1903

Het verhaal

De verering van het Heilig Hart van Jezus viert hoogtij in de late negentiende eeuw en het begin van de twintigste eeuw, zoals blijkt uit de talrijke Heilig-Hartbeelden die ook tegenwoordig nog in katholieke streken te vinden zijn. Ook in veel katholieke gezinnen was voor huisdevotie een Heilig-Hartbeeld aanwezig, meestal van gips.

Dat dit symbool van Jezus' liefde en barmhartigheid destijds zo stevig verankerd raakt in het katholieke geloofsleven wordt door sommige historici in verband gebracht met de 'sociale kwestie'. In reactie op het ontstaan van een arbeidersklasse met bijkomende sociale problematiek wordt krachtig geappelleerd aan naastenliefde op christelijke grondslag. De Katholieke Kerk verweert zich als het ware onder de vlag van het Heilig Hart tegen ontkerkelijking en socialisme.

De oorsprong van de verering ligt in het Franse Paray-le-Monial, waar Jezus rond 1675 verschillende malen aan de kloosterlinge Margaretha-Maria Alacoque zou zijn verschenen met de opdracht de devotie tot zijn hart te bevorderen.

Halverwege de negentiende eeuw wordt een kerkelijke feestdag ter ere van het Heilig Hart ingesteld.

De afbeelding

Anders dan men zou verwachten, is op het middelste van de vijf apsisramen niet de kruisiging afgebeeld, maar de verschijning van Christus aan Margaretha-Maria Alacoque. Dat heeft een reden. Op 22 juni 1900 is de eerste steen gelegd van de nieuwe kerk. In dat jaar viel op die dag het kerkelijk feest van het Heilig Hart van Christus.

Op het raam zien we Margaretha-Maria, knielend voor een altaar op een suppedaneum (de verhoging waar het altaar op staat), terwijl zij in een visioen de verrezen Christus ziet, onder andere herkenbaar aan zijn wonden en kruisnimbus. Hij wijst met zijn rechterhand op het brandende, felrode hart, dat zich midden op zijn borst bevindt.

Het is moeilijk te zien, maar het hart wordt omringd door een doornenkroon, een verwijzing naar de kruisiging. (In de Bijbel lezen we dat soldaten Christus na zijn berechting een kroon gevlochten van doornen op het hoofd zetten en hem bespottelijk maakten.) Christus strekt zijn linkerarm uit naar Margaretha-Maria. Om het bovennatuurlijke van de situatie te benadrukken, zweeft hij op wolkjes net boven de grond.

Boven Margaretha-Maria verschijnen twee gevleugelde engelenkopjes en vóór haar ligt haar opengeslagen gebedenboek. Zij draagt een habijt met om haar middel een rozenkrans.

meer informatie over H. Hart-verering

volgende : de kruisdood van Christus

vorige : het Laatste Avondmaal