herdenkingsraam
Plaats in het gebouw: trappenhuis hoofdgebouw, tegenover hoofdingang
Luc van Hoek, 1946
Gesigneerd en gedateerd: Luc van Hoek, inv. et fec. , 1946
Het verhaal
In Kamp Sint-Michielsgestel, tijdens de Tweede Wereldoorlog ondergebracht in het priesterseminarie Beekvliet, worden in 1942 honderden vooraanstaande Nederlanders als gijzelaars vastgezet. Onder hen zijn politici, wetenschappers, schrijvers en kunstenaars. Zij zijn een levend onderpand van de Duitse bezetter. Deze dreigt gijzelaars als represaille te executeren zodra het verzet slachtoffers maakt, een dreigement dat enkele malen ten uitvoer zal worden gebracht.
In de Tweede Wereldoorlog is voedsel schaars geworden. Clandestien worden voedselpakketten vanuit het Doofstommeninstituut naar het gijzelaarskamp gebracht. Na de Bevrijding schenken voormalig gegijzelden een gebrandschilderd herdenkingsraam aan het instituut.
De afbeelding
In het midden is de Zoete Lieve Moeder te herkennen die in de St.-Janskathedraal te s-Hertogenbosch wordt vereerd. Links van dit zogeheten mirakelbeeld is het voormalige seminarie Beekvliet in grisaille op het glas geschilderd, en rechts op vergelijkbare wijze het Doofstommeninstituut. Boven deze gebouwen bevindt zich een cartouche met wapenschild: links het wapen van Nederland, rechts het wapen van de provincie Noord-Brabant.
De figuur linksonder, een moeder met haar kind op de rechterarm en een hart in haar linkerhand, is een personificatie van de liefdadigheid, zoals de banderol aangeeft: caritas. Rechtsonder vertrapt St. Joris, een ridder in wapenrusting met een kruis op zijn schild, een draak, symbool van het kwaad (te associëren met het naziregime). Op de banderol boven hem staat: in trepiditas (in angst). Dit zal verwijzen naar de angstige momenten die de gijzelaars hebben moeten doorstaan. De Latijnse spreuk is overigens niet correct. Er had moeten staan: in trepiditate.
Op de cartouche onder Maria staat een tekst die aan de Bijbel is ontleend: In hun ballingschap baden zij tot U. De verwijzing 3 Kon. VIII 47 is een ongebruikelijke, ouderwetse verwijzing. Welke oude teksteditie de kunstenaar hier heeft gebruikt, blijft onduidelijk. De tekst komt voor in 1 Koningen 8,47. Hieronder staat: Uit dankbaarheid, van de gijzelaars 1942-1943.
Het raam is relatief donker door het overvloedige gebruik van grisaille (donkere brandverf).
meer informatie :
volgende :Maria
vorige : verzetsraam