Andreaskerk Oostelbeers

symboolraam 4


symbool 1

Plaats in de kerk: rechter zijmuur; linker deel eerste raam voor
Ontwerp: vermoedelijk René Smeets
1941-1948

Het verhaal

De volgende vier symboolramen verwijzen naar het sacrament van de eucharistie. In de eucharistie, de katholieke eredienst, wordt de kruisdood van Jezus Christus als zoenoffer tot zielenheil voor de mensheid herdacht.

Een pelikaan op het nest, die zichzelf verwondt om met bloed haar jongen te voeden. Het dier staat symbool voor Jezus' zelfopoffering aan het kruis: zijn bloed vloeide tot heil van de mensheid. Dit offer wordt 'onbloedig' herhaald in het altaarsacrament oftewel de eucharistie.

De afbeelding

Op een nest van grove takken heeft de pelikaan de grote vleugels beschermend uitgespreid en richt de snavel naar het gat in de borst. Door het openpikken vloeit het lichaamsvocht eruit, goudkleurig hier. De twee jonge vogels richten begerig, hongerig hun snaveltje op om het voedsel te ontvangen. De pelikaan heeft een met een kruis doorsneden nimbus rond het hoofd. Dit is het gekruisigde en verrezen Christussymbool.

De roze gloed van de afbeelding kan geassocieerd worden met het rozerode van een pelikaansoort. Het tafereel vult de gehele ruimte binnen de omlijsting van de dubbele cirkels. Dat geeft het geheel een intieme, liefdevolle uitstraling.

Het verhaal

Het onderwerp is de eucharistie. In de eucharistie is Jezus Christus - volgens de leer van de Katholieke Kerk - onder de gedaanten van brood en wijn letterlijk onder de gelovigen aanwezig. De priester breekt het brood en herhaalt de woorden die Jezus bij het Laatste Avondmaal uitsprak: 'Dit is mijn lichaam dat voor u wordt gegeven.' En bij het tonen van de kelk zegt hij: 'Dit is de beker van mijn bloed dat voor u wordt vergoten.' Deze woorden hebben betrekking op het kruisoffer: Jezus heeft zich laten kruisigen voor het zielenheil van de mensen. De korenaren verwijzen naar het brood en de druiventrossen naar de wijn.

De afbeelding

Binnen de dubbele ronde cirkels is prominent het kruis neergezet, de top omgebogen tot een P. De P van Pax, Vrede. Aan weerszijden van de voet van het kruis richten korenaren zich op en twee druivenranken die een volle tros dragen. De symboliek hiervan is duidelijk. De druivenbladeren completeren het beeld. De strakke, dikke lijnen van het kruis contrasteren met de ranke, gebogen lijnen van de korenhalmen en druivenranken. Het geheel geeft een verstilde uitstraling.

meer informatie :

volgende : symboolraam 5

vorige : symboolraam 3