St. Antonius Abt Reek

Theodorus van de Eem


Plaats in de kerk: rechterzijbeuk
Kunstenaar onbekend, 1980

In de H. Antonius Abtkerk zijn tien van de negentien martelaren van Gorcum geportretteerd.

Het verhaal

Theodorus (ook Dirk of Diederik) van der Eem wordt omstreeks 1499 geboren als zoon van een magistraat te Amersfoort. Hij treedt in bij de franciscanen in zijn geboortestad. Na de priesterwijding woont hij waarschijnlijk enige tijd in Dordrecht. In ieder geval bevindt hij zich vanaf 1560 in Gorinchem, waar hij rector is van het agnietenconvent.

Bij de verovering van Gorinchem in 1572 nemen de geuzen hem gevangen. De geuzen zijn calvinistische opstandelingen die een eind willen maken aan de Spaanse overheersing en daarnaast het katholicisme met geweld bestrijden.

Theodorus van der Eem wordt met achttien andere geestelijken vernederd, gemarteld en uiteindelijk opgehangen in Brielle. Deze mannen worden de martelaren van Gorcum (Gorinchem) genoemd, omdat de meesten van hen in die stad gevangen zijn genomen. In 1867 zijn ze heilig verklaard.

De afbeelding

Portret van Theodorus van der Eem in driekwart, tegen een blauwe achtergrond, met de handen geheven. Hij draagt het bruine habijt van de franciscanen-minderbroeders met op zijn hoofd een kalotje (priestermutsje). In zijn linkerhand heeft Theodorus een palmtak, het attribuut van martelaren. Om zijn hoofd verschijnt een nimbus, een ring van licht waarmee hij zich als heilige onderscheidt. In het boogveld wordt zijn naam geflankeerd door twee zilveren sleutels. De sleutels duiden hier waarschijnlijk op trouw aan de Heilige Stoel (de paus). Erboven de Heilige Hostie, omdat de martelaren van Gorcum opkwamen voor de eucharistie als essentieel geloofspunt.

volgende :Willehadus van Denemarken
vorige : Hieronymus van Weert