Laatste Oordeel
Plaats in de kerk: westgevel
Atelier Wilhelm Derix, 1924
Het betreft drie ramen van dezelfde grootte, naast elkaar in de westgevel.
Het verhaal
Het Bijbelboek Genesis vertelt over de eerste man en vrouw op aarde: Adam en Eva. Zij bewonen de paradijstuin, in goddelijke harmonie, totdat zij eten van de vrucht van de boom van kennis van goed en kwaad, iets wat God uitdrukkelijk heeft verboden. Deze overtreding leidt tot de erfzonde. Dit is de zonde die van Adam, de stamvader van het menselijk geslacht, op alle mensen overgaat. God straft Adam en Eva door hen uit het paradijs te verdrijven.
Tegenover dit eerste oordeel van God staat zijn Laatste Oordeel. Jezus leven en lijden hebben ervoor gezorgd dat mensen bij het Laatste Oordeel vergiffenis kunnen krijgen. Hij heeft als Verlosser de erfzonde en alle persoonlijke zonden van de mensen op zich genomen en God de Vader zo genoegdoening gegeven.
In het evangelie van Matteüs vertelt Jezus over het Laatste Oordeel. Alle zielen, zowel van de doden als de levenden, zullen voor de troon van de Mensenzoon moeten verschijnen en deze zal als rechter optreden. Iedereen zal op zijn daden worden beoordeeld. De uitverkorenen wacht het eeuwige leven en de verdoemden de eeuwige bestraffing.
De afbeelding
Op het middelste raam is het Laatste Oordeel gereduceerd tot één enkele persoon: Jezus Christus als rechter op zijn troon. Hij is streng frontaal weergegeven en zijn kleding is rood en wit, de kleuren van lijden en zuiverheid. Om zijn hoofd bevindt zich een rode kruisnimbus. Een vergelijkbaar motief vormt de bekroning van de troon.
Christus maakt met zijn rechterhand een spreekgebaar. Hij spreekt een eindoordeel over alle mensen uit. Met zijn linkerhand toont hij ons een geopend boek met de alfa en de omega, de eerste en laatste letter van het Griekse alfabet. In de Bijbel zegt Christus: Ik ben de alfa en de omega, de eerste en de laatste, het begin en het einde. De twee letters symboliseren zijn almacht.
In het Christustype is de Majestas Domini (majesteit van de Heer) te herkennen. Christus verschijnt in volle glorie op zijn troon om te oordelen. De aanwezigheid van de vier evangelistensymbolen rond de troon is ook kenmerkend voor de Majestas Domini. Deze symbolen zijn in kleine medaillons geplaatst: leeuw (Marcus), gevleugeld mens (Matteüs), stier (Lukas) en adelaar (Johannes).
Het Laatste Oordeel is in de westgevel van de kerk gesitueerd. In de kerksymboliek heeft elke windrichting een specifieke betekenis. Zo is het koor met apsis, de plaats van het altaar, in de regel gericht naar het oosten, waar de zon opkomt. De opkomende zon symboliseert Christus als het Licht der Wereld, maar ook de verlossing en het eeuwig leven. Het westen, waar de zon ondergaat, staat voor het einde der tijden en de dood. Het Laatste Oordeel is daar dus op zijn plaats.
Op het linkerraam, rechts van Christus, is Adam voorgesteld en op het rechterraam Eva, beiden ten halven lijve met in hun hand de verboden vrucht waarvan zij hebben gegeten, met alle gevolgen van dien.
meer informatie :
volgende :sleutel voor Petrus
vorige : Laatste Avondmaal