St. Remigius, Lithoijen

Bernardus van Clairvaux


Plaats in de kerk: priesterkoor rechtervenster, onder; rechter persoon
Atelier F. Nicolas en Zonen, 1902

Het verhaal

Bernardus wordt geboren in 1090. Hij treedt in 1113 toe tot de kloosterorde van de cisterciënzers, genoemd naar de abdij van Cîteaux bij Dijon. Al na twee jaar krijgt hij de opdracht een dochterklooster te stichten, dat hij de naam Clairvaux geeft. Hij wordt daar abt en zal dat blijven tot zijn overlijden in 1153. Talrijke nieuwe kloosterstichtingen volgen, meestal op eenzame locaties.

Bernardus predikt de eenvoud van het vroege kloosterleven en ageert tegen de luxe die hij in het benedictijnenklooster van Cluny heeft gezien. De cisterciënzer kloosterarchitectuur, zeker die uit de begintijd, ademt dan ook rust en soberheid, en zelfs religieuze beelden worden zoveel mogelijk geweerd. Glas-in-loodramen zijn bij de cisterciënzers meestal eenvoudige grisailleramen.

De devotie voor Jezus als mens van vlees en bloed is bij Bernardus zeer groot. Tot dan toe ligt de nadruk op de triomferende majesteit van Jezus. Bernardus schildert in zijn preken ook het lijden en stelt dat men Jezus en God alleen goed kan leren kennen door diepe gevoelens van liefde.

Bernardus reist al predikend rond en schrijft diverse mystieke en theologische geschriften. Hij stimuleert de cultus van de Heilige Maagd, een van de belangrijkste uitingen van alledaagse vroomheid in de twaalfde eeuw. Volgens de legende zou Maria eens in een visioen aan hem zijn verschenen en hem hebben gesterkt met haar moedermelk.

De afbeelding

Bernardus van Clairvaux, gekleed in een ruimvallend wit habijt en geschoeid met sandalen, is een baardeloze man met kruinschering. In de linkerhand heeft hij een staf, behorend bij de functie van abt. Met zijn rechterhand houdt hij een boek voor zijn borst, misschien het boek met de cisterciënzer regel of zijn bekende geschrift ‘Preken over het Hooglied’.

meer informatie :

vorige : Franciscus van Sales