St. Remigius, Lithoijen

Franciscus van Sales


Plaats in de kerk: priesterkoor rechtervenster, onder; linker persoon
Atelier F. Nicolas en Zonen, 1902

Franciscus van Sales en Bernardus van Clairvaux zijn allebei kerkleraren (eretitel voor heiligen met bijzondere wetenschappelijke verdiensten) die vinden dat in de relatie met God de liefde centraal moet staan. Hierin schuilt een overeenkomst met Margaretha-Maria Alacoque in de bovenzone van het raam. Onderaan zijn in kleine witte letters hun namen te lezen. Ze hebben allebei een opvallende rode nimbus (stralenkrans, kenmerk voor heiligen) rond hun hoofd.

Het verhaal

Franciscus van Sales, geboren in 1567 op het slot Sales (Haute-Savoie, Frankrijk), studeert theologie in Parijs en Padua. In 1594 wordt hij priester en acht jaar later bisschop van Genève.

Omdat Genève door de Reformatie een protestants bolwerk is geworden, resideert de bisschop van deze stad in ballingschap in Annecy. Franciscus van Sales is een representant van de Contrareformatie, de reactie van de Katholieke Kerk op de toenemende invloed van het protestantisme.

Behalve om zijn gloedvolle preken staat hij bekend om zijn religieuze geschriften die van een bijzonder rijke gevoelswereld getuigen. Zijn bekendste werken zijn ‘Inleiding tot het devote leven’ (1609) en ‘Traktaat over Gods liefde’ (1616). Franciscus van Sales sticht samen met Jeanne-Françoise de Chantal in 1610 de contemplatieve kloosterorde van Maria Visitatie (visitandinnen). ‘Contemplatief’ wil zeggen dat de religieuzen zich vooral toeleggen op studie, aanbidding en gebed.

Hij overlijdt in 1622 en wordt in 1665 heilig verklaard. De congregatie van de salesianen, die door Don Bosco in 1859 wordt gesticht, is naar hem genoemd. Franciscus van Sales is patroonheilige van schrijvers, journalisten en uitgevers.

De afbeelding

Franciscus van Sales is voorgesteld in bisschoppelijk ornaat met rijkversierde staf, met in de krulling Madonna met kind, een mijter, pontificale handschoenen en manipel over de rechter onderarm (normaliter over de linker onderarm, oorspronkelijk een zweetdoek). Met zijn linkerarm omklemt hij niet alleen de staf, maar ook een boek, passend bij zijn status als kerkleraar.

In zijn rechterhand houdt hij zijn bekendste attribuut vast: het Heilig Hart, omkranst met doornen en bekroond met een kruisje. Dit teken van Franciscus’ diepe liefde voor Jezus en de medemens legt een verbinding met Margaretha- Maria Alacoque in de bovenzone van het raam. Zij heeft de verering van Jezus’ Heilig Hart immers krachtig gestimuleerd. Bovendien was zij religieuze in de door Franciscus van Sales gestichte orde van Maria Visitatie.

meer informatie :

volgende : Bernardus van Clairvaux

vorige : de verschjning van het Heilig Hart