de verschijning van het H. Hart
Plaats in de kerk: apsis priesterkoor, rechtervenster boven
Atelier F. Nicolas en Zonen, 1902
het verhaal
De verering van het Heilig Hart van Jezus viert hoogtij in de late negentiende eeuw en het begin van de twintigste eeuw, zoals blijkt uit de talrijke Heilig-Hartbeelden die ook tegenwoordig nog in katholieke streken te vinden zijn. Ook in veel katholieke gezinnen was voor huisdevotie een Heilig-Hartbeeld aanwezig, meestal van gips.
Dat dit symbool van Jezus liefde en barmhartigheid destijds zo stevig verankerd raakt in het katholieke geloofsleven wordt door sommige historici in verband gebracht met de sociale kwestie. In reactie op het ontstaan van een arbeidersklasse met bijkomende sociale problematiek wordt krachtig geappelleerd aan naastenliefde op christelijke grondslag. De Katholieke Kerk verweert zich als het ware onder de vlag van het Heilig Hart tegen ontkerkelijking en socialisme.
De oorsprong van de verering ligt in het Franse Paray-le-Monial, waar Jezus rond 1675 verschillende malen aan de kloosterlinge Margaretha-Maria Alacoque zou zijn verschenen met de opdracht de devotie tot zijn hart te bevorderen. Halverwege de negentiende eeuw wordt een kerkelijke feestdag ter ere van het Heilig Hart ingesteld.
De afbeelding
Margaretha-Maria Alacoque knielt en kijkt in extase schuin omhoog naar een verschijning van Jezus. Ze ontvangt hem met open armen. Haar blik is gericht op het Heilig Hart, zichtbaar midden op Jezus borst. Het gebedenboek waarin ze las, is in de consternatie op de grond gevallen.
Margaretha-Maria draagt een donker habijt met sluier. Een crucifix hangt aan een blauwe band om haar hals en een rozenkrans (gebedssnoer) aan het koord om haar middel. Een goudgele nimbus (ring van licht om het hoofd) maakt haar herkenbaar als heilige.
Jezus verschijnt op wolkjes en wordt omgeven door een mandorla (amandelvormige stralenkrans). In zijn nimbus is een kruis aangebracht als verwijzing naar zijn lijden. Hij draagt een wit onderkleed en rood bovenkleed. Met zijn linkerhand wijst hij naar het Heilig Hart op zijn borst. Er komen vlammetjes uit: het hart brandt van liefde. Op de palm van zijn rechterhand, die naar Margaretha-Maria is toegekeerd, is duidelijk de wond van de kruisiging te zien.
Het gebeuren speelt zich af in een kapel. Rechts op de achtergrond bevindt zich laatgotisch houtsnijwerk met heiligenbeeldjes.
meer informatie over H. Hart-verering
volgende : Franciscus van Sales
vorige : martelaren van Gorcum