de kruisdood van Christus

Plaats in de kerk: apsis priesterkoor, middenvenster
F. Nicolas & Zonen, 1926
Gesigneerd: F. Nicolas en Zonen Roermond

Het verhaal

Jezus wordt aangeklaagd wegens godslastering en ondermijning van het joodse religieuze gezag. Hij zou zich voor koning der joden hebben uitgegeven. De Romeinse stadhouder Pontius Pilatus, die in Jeruzalem is voor de joodse feestdag Pesach en over hem moet oordelen, ziet niet in wat Jezus verkeerd heeft gedaan en wil hem laten gaan. Maar het toegestroomde volk, onder invloed van hun geestelijke leiders, roept om zijn dood en krijgt ten slotte zijn zin.

Het schijnproces moet verhinderen dat het joodse volk in opstand komt tegen de Romeinse overheersing. Jezus wordt veroordeeld tot de dood aan het kruis, een gruwelijke en zeer oneervolle wijze om te sterven, voorbehouden aan niet-Romeinen. (*) Het vonnis wordt voltrokken op de berg Golgotha, vlakbij Jeruzalem.

In het christendom is de kruisiging een zeer belangrijk motief. Door zich te laten kruisigen, maakt Jezus het mogelijk dat de mens verlost wordt van de erfzonde en de hemel toegankelijk voor wie op God vertrouwt. Het offer van Jezus lichaam en bloed wordt in de Katholieke Kerk herdacht in de eucharistie. Dit is het sacrament waarin Jezus zijn lichaam en bloed aan de Kerk geeft: onder de gedaanten van brood en wijn is hij aanwezig in de eucharistieviering.

De afbeelding

De compositie is min of meer symmetrisch: in het midden de gekruisigde Jezus, met rechts (links voor de kijker) zijn moeder Maria, en links Johannes, de jongste apostel.

Jezus is slechts gekleed in een lendendoek. Zijn hoofd hangt opzij en zijn ogen zijn gesloten. De wonden met bloed zijn goed zichtbaar. Op zijn hoofd heeft men een doornenkroon gezet om hem te bespotten. En boven Jezus hoofd is op de balk van het kruis een bordje aangebracht met het opschrift INRI. Dit is de afkorting van Iesus Nazarenus Rex Iudaeorum (Jezus van Nazareth, Koning der Joden).

Maria en Johannes hebben hun hoofd lichtgebogen en drogen hun tranen. Boven het kruis zijn de zon en de maan zichtbaar. De evangelisten maken melding van een verduistering van zon en maan bij het sterven van Jezus, symbolisch voor de droefenis die over de wereld kwam.

In de boog van het raam staat: ORIENS NOMEN EJUS. ZACH: VI:12. Het is een zinsnede uit het oudtestamentische Bijbelboek Zacharia, vrij vertaald: Telg is zijn naam. De volledige zin in het Nederlands luidt: Dit zegt de Heer der hemelse machten: Let op, een man met de naam Telg, die aan de stam zal uitbotten, herbouwt de tempel van de Heer. Deze voorspelling van Zacharia wordt in verband gebracht met de komst van Jezus Christus, het Licht der Wereld, de Messias. (Messias is een Hebreeuws woord dat gezalfde betekent en dat wordt gebruikt voor degene die de mensheid verlossing brengt.) Hier wordt dus een verwachting uitgesproken en dat is toepasselijk voor het meest oostelijke venster, dat het ochtendlicht verwelkomt.

meer informatie :

volgende :het offer van Abraham
vorige : de verering van Antonius Abt