Johannes de Doper
Plaats in de kerk: doopkapel
Toon Ninaber van Eyben, tweede helft jaren vijftig
Het verhaal
De prediker Johannes de Doper wordt als wegbereider van Jezus en zijn leer gezien. Hij is een zoon van Elisabeth en de priester Zacharias. Elisabeth is familie van Maria, de moeder van Jezus.
In het Nieuwe Testament staat dat mensen zich door Johannes laten dopen, omdat zij geloven in wat hij vertelt over de komst van de Messias. Messias noemde men de persoon die verlossing zou brengen en het hemels koninkrijk op aarde zou vestigen. De verwachte komst van deze verlosser gaf de mensen levenstroost.
Op een dag geeft Jezus aan ook gedoopt te willen worden door Johannes. Deze vindt zich niet waardig om hem te dopen. Maar Jezus dringt aan en Johannes doopt hem. Hierna opent de hemel zich en daalt de Heilige Geest in de gedaante van een duif op Jezus neer. Er klinkt een stem uit de hemel: Jij bent mijn geliefde Zoon, in jou vind ik vreugde.
Herodes, de koning van Galilea, vreest dat een invloedrijk iemand als Johannes de Doper de mensen wel eens tot een opstand zou kunnen bewegen. Op aandringen van zijn schoonzus Herodias, met wie hij een onwettige relatie heeft, laat Herodes hem gevangennemen.
Op Herodes verjaardagsfeest danst Salome, de dochter van Herodias, te midden van de aanwezigen. Dit valt bij Herodes in de smaak. Daarom belooft hij het meisje te schenken wat ze maar wenst. Door haar moeder daartoe aangespoord, zegt ze: Breng me dan op een schaal het hoofd van Johannes de Doper. Herodes heeft spijt van zijn toezegging, maar wil woord houden en geeft opdracht Johannes in de gevangenis te onthoofden.
De afbeelding
Veelal is Johannes de Doper voorgesteld terwijl hij Jezus doopt in de rivier de Jordaan. Hier staat hij alleen in een heuvelachtig landschap, waar de rivier als een lint doorheen loopt.
Hij leidt een ascetisch leven in de woestijn, wat te zien is aan zijn blote voeten en eenvoudige gewaad van kemelhaar. Vanaf zijn linkerschouder hangt een schoudermantel over zijn arm. Hij heeft een stok in de rechterhand.
Johannes de Doper wordt beschouwd als de laatste profeet van het Oude Testament en de eerste heilige van het Nieuwe Testament. Dit laatste verklaart de nimbus (lichtkrans) om zijn hoofd.
Links op het raam een distel en rechts weelderige bloemen, als tegenstelling tussen dorheid en vruchtbaarheid. Er wordt gezegd, dat de distel de mens herinnert aan zijn zondeval.
meer informatie :
volgende : Drie-eenheid
vorige : Melchizedek