het offer van Abraham

Plaats in de kerk: apsis priesterkoor
Harry Koolen, 1938
Uitvoering: G. Mesterom

Het verhaal

Abraham is de stamvader van het volk van Israël en van de joodse, christelijke en islamitische godsdiensten. Hij zou ongeveer vierduizend jaar geleden hebben geleefd. Zijn levensverhaal staat in het Bijbelboek Genesis.

Abrahams trouw aan God wordt op de proef gesteld. God beveelt hem om zijn enige zoon Isaac te offeren in plaats van een ram. Onwetend van wat er te gebeuren staat, draagt Isaac het hout voor het brandoffer. Abraham bindt hem vervolgens vast en legt hem op het offeraltaar.

Op het moment dat hij zijn mes pakt om zijn zoon te slachten, roept een engel van de Heer uit de hemel: Raak de jongen niet aan, doe hem niets! Want nu weet ik dat je ontzag voor God hebt: je hebt mij je zoon, je enige, niet willen onthouden. Als Abraham opkijkt ziet hij een ram, dat met zijn horens verstrikt is geraakt in het struikgewas. Hij pakt het dier en offert het in plaats van Isaac.

De afbeelding

Een engel van God weet het brandoffer te verhinderen door in zijn neerdalende vlucht Abraham juist op tijd bij de arm te grijpen. Abraham, met het mes in zijn linkerhand, kijkt op naar de engel. Zijn rechterhand ligt op de rug van Isaac, die knielt op een met takken bedekt offeraltaar.

Angst is van Isaacs gezicht niet af te lezen. Hij heeft zijn ogen neergeslagen en zijn handen houdt hij gekruist in de schoot (misschien zijn ze gekneveld, maar dat is niet goed te zien omdat zijn polsen schuilgaan onder een brugijzer van het venster).

Het contrast tussen de rijke kledij van Abraham en de naaktheid van Isaac benadrukt de kinderlijke onschuld van de jongen. Links van hem is de kop van de ram te zien, die in zijn plaats geofferd zal worden.

Het offer van Abraham is een bekende typologie. (Een typologie is een parallel tussen een oudtestamentische en een nieuwtestamentische gebeurtenis.) Zo is Isaac, die naar het offeraltaar wordt geleid, een voorafbeelding van Christus, die zich offert aan het kruis. De ram, die in plaats van Isaac wordt geofferd, wordt eveneens beschouwd als symbool van Christus.

meer informatie :

volgende : Melchisedek

vorige : Christus Koning