Maria Boodschap
Plaats in de kerk: priesterkoor, apsis, venster geheel links
F. Nicolas & Zonen, ca. 1913
Het verhaal
De annunciatie (aankondiging) is een veelvoorkomend thema in de christelijke kunst. Maria wordt bezocht door de aartsengel Gabriël, die haar vertelt dat zij Jezus ter wereld zal brengen. In de Katholieke Kerk heet het feest van de annunciatie Maria-Boodschap. Het wordt gevierd op 25 maart, negen maanden voor Kerstmis (geboorte van Jezus).
In het evangelie van Lucas lezen we hoe de engel Gabriël naar Maria gaat om haar op de hoogte te stellen van Gods plan met haar. Hij zegt: Luister, je zult zwanger worden en een zoon baren, en je moet hem Jezus noemen. Hij zal een groot man worden en Zoon van de Allerhoogste worden genoemd, en God, de Heer, zal hem de troon van zijn vader David geven. Tot in eeuwigheid zal hij koning zijn over het volk van Jakob, en aan zijn koningschap zal geen eind komen.
Maria is verbaasd en vraagt aan de engel: Hoe zal dat gebeuren? Ik heb immers nog nooit gemeenschap gehad met een man? De engel legt uit dat zij door toedoen van de Heilige Geest zwanger zal worden en hierbij haar maagdelijkheid zal behouden. Ten slotte vertelt hij Maria nog een nieuwtje, namelijk dat haar oude nicht Elisabeth, die men voor onvruchtbaar hield, in verwachting is van een zoon (de latere Johannes de Doper).
De afbeelding
De zwevende aartsengel Gabriël, met kleurrijke vleugels, kijkt opzij naar Maria en wijst ondertussen met zijn rechterhand naar de woorden op de banderol schuin boven hem. Hierop is het volgende leesbaar: Ave [Maria], gratia plena. Dominus tecum. Het zijn de begroetingswoorden van Gabriël, ontleend aan het evangelie van Lucas. De vertaling luidt: Wees gegroet [Maria], de Heer is met u.
Maria knielt op een bidstoel, waarop haar opengeslagen gebedenboek ligt. Onder de indruk van het gebeuren, lijkt zij met haar ene hand een bescheiden afwerend gebaar te maken. Zij kan nauwelijks bevatten wat haar overkomt. Met de andere hand maakt ze juist een ontvangend gebaar, alsof zij haar hart opent. Haar witte mantel is opengevallen, waardoor een blauw gewaad goed zichtbaar is. Wit en blauw zijn traditioneel de kleuren van Maria: ze symboliseren onschuld, zuiverheid en maagdelijkheid. Ook de lelies, in een vaas op de voorgrond, zijn hiervan een symbool.
De Heilige Geest in de gedaante van een witte duif zweeft in een wolkenkrans boven het tafereel. Hij richt zijn stralen op Maria, waarmee de maagdelijke conceptie wordt verbeeld. Maria is, zoals de geloofsbelijdenis het formuleert, ontvangen van de Heilige Geest. De nimbus (stralenkrans) van de Heilige Geest onderscheidt zich van de nimbussen van de engel en Maria door het veel kleinere formaat en doordat er een kruis in verwerkt is. Dit kruis geeft aan dat de Heilige Geest één is met God de Zoon, die gekruisigd is.
Het gebeuren voltrekt zich in een indrukwekkend gotisch decor.
meer informatie :
- evangelie van Lucas
- heiligennet
- mens en samenleving
- raam over Maria Boodschap in kerk van Demen
- raam over Maria Boodschap in kerk van Dinther
- raam over Maria Boodschap in Kentalisgebouw St. Michielsgestel
volgende : Kerstmis
vorige : St. Lambertus