de glazenier

In de Andreas en Antoniuskerk bevinden zich gebrandschilderde glas-in-loodramen van twee glazeniers: Charles Eyck en René Smeets.

Door een combinatie van ernstige kinderziektes wordt de jonge Charles op 10-jarige leeftijd doof. Dat verhindert hem de basisschool af te maken. Hij heeft grote interesse voor kunst en cultuur en houdt van lezen en tekenen. Zijn doofheid belet hem niet zich te ontwikkelen als een veelzijdig beeldend kunstenaar. Hij volgt van 1910-1915 tekenles bij Jos Tilmans, tekenleraar en plateelschilder. Via Tilmans treedt Charles Eyck in dienst als plateelschilder bij de Maastrichtse aardewerkfabriek De Céramique. Hij schildert kop-en-schoteltjes. Hij treedt vervolgens in 1915 als huisschilder in dienst bij een schildersbedrijf en in zijn vrije tijd tekent en schildert hij als hobbyist. Door zijn contact met kunstrecensente en dichteres Maria Viola komt Charles terecht in het doveninstituut in Rotterdam, waar hij bij de Academie teken- en schilderlessen volgt.

De schilder Willem van Konijnenburg stimuleert Charles naar de Rijksacademie van Beeldende Kunsten te Amsterdam te gaan. Het nieuwe vak Monumentale Wand- en Glasschilderkunst dat daar gedoceerd wordt door de kunstenaar Antoon Derkinderen, maakt grote indruk op de student Charles Eyck. Er wordt uitgebreid aandacht gegeven aan de iconografische kunst in de middeleeuwen en de vroeg-renaissancistische periode, en aan de fresco's van de kunstenaars Giotto en Fra Angelico.

Charles Eyck wint met zijn schilderij De terugkeer van den Verloren Zoon in 1922 de Prix de Rome. Dit stelt hem in staat om met het gewonnen geld vier jaar lang op studiereis te gaan in Frankrijk en Italië. Daar ziet hij de fresco's en mozaïeken van Giotto en Fra Angelico in werkelijkheid. Hij kopieert veel van deze fresco's. Deze fresco-kunst zal zijn hele kunstenaarscarrière beïnvloeden.

In Italië ontmoet hij zijn vrouw, de Zweedse schilderes Karin Meyer. Eyck keert in 1926 met, intussen, zijn gezin terug naar Amsterdam. Eyck kan daar werken in het voormalig atelier van de in 1923 overleden kunstenaar George Hendrik Breitner. In 1927 houdt hij zijn eerste expositie bij kunsthandel Van Lier te Amsterdam.
Zijn volgende reis door Frankrijk brengt hem twee jaar later succes; de Salon d'Automne accepteert dertig van zijn doeken. Alle werken worden in drie dagen verkocht. Dit wekt belangstelling op in Amsterdam en Den Haag, waar exposities volgen.

Zijn eerste opdracht als kerkschilder volgt in datzelfde jaar: de St.-Vincentius a Paolokerk te Rumpen (Brunssum) in Zuid-Limburg. Na 1945, tijdens de wederopbouw, is hij voornamelijk werkzaam als glazenier en monumentale wandschilder, maar ook vervaardigt hij beelden en plastieken.
Tien jaar later is hij een jaar als hoogleraar verbonden aan de Jan van Eyck Academie te Maastricht. In de 60-er jaren worden er nog sporadisch opdrachten gegeven voor het schilderen en beglazen van kerken.

Op aanraden van de Nederlandse dichter Bertus Aafjes komt Eyck in Jeantes-la-Ville in Noord-Frankrijk terecht. In zijn gehele oeuvre nemen zijn flamboyante muurschilderingen en ingetogen glas-in-loodramen in de dorpskerk aldaar een speciale plaats in.

Oostelbeers mag ook trots zijn op de ramen en fresco's van Charles Eyck in de St.-Andreas en Antonius van Paduakerk. Ze kunnen beschouwd worden als voorloper van, en vingeroefening voor, zijn kunstenaarschap in Jeantes-la-Ville.

René Smeets is geboren in Maastricht. Op 21-jarige leeftijd volgt hij avondlessen aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten te Amsterdam bij de gerenommeerde beeldend kunstenaar Richard N. Roland Holst (1868-1938). Aansluitend neemt de jonge kunstenaar Smeets een jaar les bij de beeldend kunstenaar Mattheus (Matthieu) Wiegman (1886-1971).

In 1931 vertrekt René Smeets naar Parijs om zich te verdiepen in monumentale kunst aan de Academie des Beaux Arts. In 1932 continueert hij deze studie aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Düsseldorf. In 1934 vertrekt hij nogmaals naar Parijs om zich aan de Grande Chaumière en de École des Arts Décoratifs te scholen in de Art Deco.

Gedurende zijn opleidingstijd laat hij zich door Charles Eyck adviseren met betrekking tot het vervaardigen van wandschilderingen. Hieruit is een levenslange vriendschap met Eyck ontstaan.

Als veelzijdig beeldend en monumentaal kunstenaar beheerst hij diverse kunstdisciplines. Hij is bekend als schilder, (pen)tekenaar, graficus, wandschilder, wanddecorateur (reliëfs en mozaïeken), aquarellist, glazenier. Hij ontwerpt (gebrandschilderde) glas-in-loodramen, meubels en gebruiksaardewerk.

Ook als auteur is hij vaardig; er zijn artikelen en boeken van zijn hand verschenen. Vaak verluchtigd met eigen illustraties. Zijn levenswerk, naast het kunstenaarschap, is het oprichten van de Akademie voor Industriële Vormgeving Eindhoven (AIVE), de huidige Design Academy Eindhoven. Hieraan is hij niet alleen als directeur verbonden geweest. Menig, later gerenommeerde, kunstenaar heeft Smeets als een bevlogen leermeester gekenschetst.

meer informatie :

volgende : de patroonheiligen

vorige : de glazeniers